فرمود : « لولا تمرّد عيسى عن طاعة اللّه لكنت على دينه » « 1 » ؟ جواب : آنچه به خاطر « 2 » فاتر رسيد آن است كه : منظور تقرير نصارى وقائلين به الوهيّت عيسى است زيرا كه عيسى بنا بر زعم ايشان عبادت كسى نكرده از جهت آنكه كسى عبادت خود نمىكند ، ومراد حضرت - واللّه يعلم - آن است كه : اگر نه اين بود كه عيسى از طاعت خدا تمرّد نمود ، من بر دين أو بودم ، تا آنكه نصارى اقرار كنند به أطاعت وعبادت عيسى ، چنانكه نظيرش شيخ صدوق در « عيون » در مناظرهء حضرت امام رضا عليه السّلام با أهل ملل ذكر نموده كه حضرت به جاثليق نصارى فرمود : « كه ما در عيسى هيچ عيبى نمىبينيم مگر آنكه قليل العبادة بود » ، جاثليق گفت كه : عجيب است از تو كه از كثرت عبادت عيسى غافلى وحال آنكه چنين وچنين بود در عبادت وكسى به عبادت أو نرسيده ، حضرت فرمود : « كي را مىپرستيد وعبادت مىنمود ، هرگاه خودش خدا بود ؟ چنانكه شما گمان مىكنيد » « 3 » . سؤال غقسج [ 1163 ] : عن علي عليه السّلام : « علّمني رسول اللّه صلّى اللّه عليه وآله علمه وعلّمته علمي » « 4 » چه معنى دارد ؟ جواب : شايد مراد اين باشد كه : حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله علوم خود را تعليم من نمود ومن آنها را بر حضرت عرض كردم تا معلوم شود كه فهميده‌ام ودرست ياد گرفته‌ام ، واللّه يعلم . سؤال غقسد [ 1164 ] : اين رباعي كه منسوب است به حضرت أمير عليه السّلام چه معنى دارد ؟

--> ( 1 ) مشكلات العلوم نراقى : 283 ، مصابيح الأنوار : 393 . ( 2 ) الف : نظر . ( 3 ) عيون أخبار الرضا عليه السّلام : 1 / 143 حديث 1 . ( 4 ) مراجعه شود به مشكلات العلوم نراقى : 282 .